قاعدهء ملازمه فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ . . در شب گذشته عرض شد يكى از دستورهايى كه در دين مقدس اسلام هست ، دستور تفقّه است . تفقّه همان معرفت به معارف و احكام و دستورهاى دين است ، نه معرفت سطحى بلكه معرفت عمقى . دستور تفقّه مىرساند كه در دين مقدس اسلام خاصيتى وجود دارد كه آن خاصيت با تفقّه روشن مىشود ؛ يعنى در دستورات اين دين ، ظاهرهايى هست و باطنهايى . البته اشتباه نشود ، اينكه كلمهء ظاهر و باطن مىگوييم در حدود همان مسائلى است كه ديشب عرض كردم و امشب هم نمونه‌هايى عرض مىكنم . اين دين ، تفقّه پذير و به تعبير ديگر اجتهادپذير است . اجتهادپذيرى يا تفقّه پذيرى اين دين فرع بر اين است كه يك عمقى در دستورات آن و يك جريانهاى مخفى در آن وجود داشته باشد كه با نيروى تفقّه و اجتهاد مىتوان آنها را درك كرد . يكى از مسائلى كه از صدر اول اسلام در ميان مسلمين مطرح بوده اين است كه در اين دين دستورى كه تعبد محض باشد ، يعنى خالى از هر مصلحت و حكمتى و صرفاً يك دستور اختراعى محض باشد ، وجود ندارد . بايد كلمهء « تعبد » را معنى